Nigeria xác nhận ca Ebola đầu tiên sau hơn một thập niên tại thủ đô Abuja
Nigeria — quốc gia đông dân nhất châu Phi — vừa xác nhận ca nhiễm Ebola đầu tiên sau hơn một thập niên, trở thành quốc gia mới nhất dính vào đợt dịch mà Tổ Chức Y Tế Thế Giới gọi là bùng phát nhanh nhất trong lịch sử.
ABUJA, ngày 21 tháng 10. — Theo Bộ Y Tế Liên Bang Nigeria, bệnh nhân là một phụ nữ từ Uganda sang, vừa xét nghiệm dương tính hôm thứ Ba. Bà bắt đầu có triệu chứng ngày 7 tháng 10, hai hôm sau khi đáp xuống Abuja qua Addis Ababa, rồi nhập một bệnh viện tư trong thủ đô ngày 11 tháng 10 với những biểu hiện ban đầu giống sốt rét. Vì tình trạng không thuyên giảm, giới chức y tế cho làm xét nghiệm Ebola ngày 19 tháng 10 sau khi biết bà từng qua Uganda, và kết quả được xác nhận hôm qua. Bộ Trưởng Y Tế Muhammad Ali Pate cho hay bệnh nhân đang được cách ly và điều trị, đồng thời nhà chức trách đã lập danh sách 44 người tiếp xúc — phần đông là nhân viên y tế — kể cả người chồng, một công dân Thụy Sĩ (Switzerland) cùng sống với bà tại Abuja.
Bộ Y Tế Uganda cho biết bà từng sang miền đông Cộng Hòa Dân Chủ Congo vì công việc, rồi quá cảnh Uganda đầu tháng 10 mà chưa có triệu chứng; nơi phơi nhiễm vẫn đang được điều tra, và Uganda khẳng định hiện «không có ca Ebola nào đang hoạt động». Nhà chức trách Nigeria cũng đang truy vết hành khách cùng chuyến bay, nhưng cho rằng bà chưa phát bệnh trong lúc bay. Ông Jean Kaseya, Tổng Giám Đốc Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Phi Châu, cảnh báo: «Ebola nay đã lan tới ba vùng của Phi Châu. Tình hình đòi hỏi hành động khẩn cấp và sự lãnh đạo chính trị ở cấp cao nhất.»
Dịch bệnh chưa có thuốc, chưa có vắc-xin
Đợt dịch lần này do chủng Bundibugyo hiếm gặp gây ra — chủng mà hiện chưa có thuốc đặc trị hay vắc-xin nào được chuẩn y, và cướp đi sinh mạng chừng một nửa số người nhiễm. Dịch bùng phát ở miền đông Congo từ giữa tháng Năm, rồi lan xa hơn mọi đợt Ebola trước đây: hơn 9.500 ca nhiễm được ghi nhận tại Congo, trong đó ít nhất 4.600 người đã chết. Kenya trong tháng này ghi nhận chín ca, đều liên quan một người từ Congo sang; Uganda từng có 20 ca hồi tháng Năm và tháng Sáu, nhưng đã được Tổ Chức Y Tế Thế Giới tuyên bố sạch dịch hồi tháng Tám.
Giới chức kêu gọi bình tĩnh, truy vết thần tốc
Tổng Giám Đốc Tổ Chức Y Tế Thế Giới Tedros Ghebreyesus hối thúc các nước trong vùng duy trì cảnh giác cao độ để phát hiện sớm, ngăn lây lan và bảo vệ nhân viên y tế, đồng thời khuyến cáo không áp đặt hạn chế đi lại hay thương mại với các nước có dịch. Nigeria — từng khống chế thành công Ebola năm 2014 — đã lập một ban đặc nhiệm chống Ebola từ tháng Sáu, ngay sau khi dịch bùng ở Congo. Bộ Trưởng Pate quả quyết «Nigeria có kinh nghiệm và hệ thống y tế công cộng để đối phó ca bệnh này», đồng thời yêu cầu mọi cơ sở y tế công tư báo cáo ngay ca nghi ngờ và tuân thủ nghiêm ngặt biện pháp phòng nhiễm.