Giải thực dân đích thực trông như thế nào
Khi những người bản địa thật sự lên tiếng — luật sư First Nations, nghệ sĩ Shoshone, chiến sĩ Chickasaw — họ không nói Israel là thực dân. Họ nói người Do Thái là dân bản địa đích thực của vùng đất ấy, với quyền tuyệt đối được ở đó.
NỮU ƯỚC, ngày 22 tháng 10. — «Giải thực dân» vốn là một khái niệm nghiêm túc, nói về việc các dân tộc bị đô hộ giành lại đất đai, ngôn ngữ và phẩm giá. Nhưng kể từ sau vụ thảm sát ngày 7 tháng 10 năm 2023, ba chữ «colonizer», «settler» và «decolonize» đã bị chiếm đoạt, biến thành giấy phép đạo đức cho khủng bố, bắt cóc, hãm hiếp và tàn sát thường dân có chủ đích. Nạn nhân của cuộc chiếm đoạt ngôn từ này không chỉ là người Do Thái, mà còn là chính những dân tộc bản địa thật sự — tiếng nói của họ bị đánh cắp để phục vụ một dối trá.
Người bản địa thật sự nói gì
Harry LaForme và Karen Restoule là hai luật sư thuộc các bộ tộc First Nations vùng Ngũ Đại Hồ — người Chippewa, người Odawa, người Potawatomi, gọi chung là Anishinaabe. Khi các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine dựng lều trại ngay trên phần đất hiệp ước của tổ tiên họ, hai ông bà đã công khai lên án. Bà Restoule, sau một chuyến đi Israel, đã thốt ra câu nói làm rung chuyển cả phong trào: «Người Israel là dân bản địa của vùng đất ấy, và họ có quyền tuyệt đối được ở đó.»
Cái giá của lòng trung thực
Nghệ sĩ Donna Charging, người Shoshone, chỉ vì dám công khai nhận mình là người theo chủ nghĩa Zion, đã bị giới nghệ sĩ bản địa xa lánh, thành «kẻ thù công khai số một» trong chính cộng đồng của bà. Tội của bà là đã áp dụng cùng một tiêu chuẩn cho mọi dân tộc.
Jason Watson, người Chickasaw đang sống tại Israel, nói một câu đáng khắc vào đá: «Sự sống còn của dân bản địa nằm trong thực tại, chứ không phải trong khẩu hiệu.» Thực tại là gì? Là một dân tộc đã hồi sinh một ngôn ngữ chết một ngàn bảy trăm năm thành tiếng nói của một quốc gia hiện đại — điều người Ireland với tiếng Gaelic đã cố cả thế kỷ mà vẫn thất bại.
Ký ức Alcatraz, 1969
Năm 1969, khi các nhà hoạt động da đỏ chiếm đóng đảo Alcatraz để đòi lại đất tổ, một nhóm người Mỹ gốc Do Thái đã chèo chiếc thuyền «Shalom I» ra đảo, mang theo chân đèn menorah để cùng ăn mừng lễ Hanukkah với những người chiếm đóng. Hai dân tộc từng bị xua đuổi khỏi quê hương, cùng thắp nến giữa biển khơi. Những người thật sự hiểu nỗi đau mất đất thì nhận ra nhau, không cần ai dạy.
Ai mới là kẻ bịa đặt?
Người Do Thái gắn bó không đứt quãng với vùng đất ấy từ thời Đồ đồng muộn — ba ngàn sáu trăm năm trước khi Hồi giáo ra đời. Những cái tên Hebron, Shiloh, Giêrusalem được thốt ra bằng miệng người Do Thái từ nhiều thế kỷ trước. Còn bản sắc «Palestine»? Chỉ là một bản sắc Hồi giáo-phiếm Ả Rập hình thành cách đây chừng một trăm năm, với mục đích công khai là đuổi người Do Thái khỏi quê hương.
Và công thức «Israel là nhà nước thực dân định cư»? Không phải phát kiến của giới học thuật cấp tiến hôm nay — đó là sản phẩm tuyên truyền của Liên Xô từ thập niên 1960. Sáu mươi năm sau, những sinh viên hô vang khẩu hiệu ấy trong khuôn viên đại học Hoa Kỳ không hề biết mình đang nhai lại kịch bản của KGB. Khi những người bản địa thật sự cất tiếng, họ đứng về phía dân tộc duy nhất đã làm được điều không tưởng: mang quê hương đã mất trở về trong thực tại. Đó mới là giải thực dân đích thực.