Trận chiến giữa thiện và ác: Tái thống nhất giáo hội và nhà nước

HOA THỊNH ĐỐN, ngày 22 tháng 10. — Nước Mỹ ngày càng thế tục trong sáu mươi năm qua đã đặt ra một câu hỏi căn bản: liệu một nền cộng hòa tự do có thể bảo tồn nền tảng đạo đức của mình hay không?

John Adams từng cảnh báo rằng Hiến pháp Hoa Kỳ được lập ra cho một dân tộc có đạo đức và tôn giáo. Lời cảnh báo ấy vang vọng qua hai thế kỷ rưỡi, và ngày nay nó trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Di sản Cơ Đốc của nước Mỹ

Không thể phủ nhận rằng các thể chế và truyền thống của nước Mỹ được định hình bởi Cơ Đốc giáo. Từ những khu định cư đầu tiên cho tới bản Hiến pháp, dấu ấn của đức tin thấm đẫm trong từng thớ vải của đời sống công cộng Hoa Kỳ.

Nhưng xin nói rõ: tôi không chủ trương chế độ thần quyền. Nhà thờ và nhà nước phải tách biệt về mặt thể chế — đó là nguyên tắc bất khả xâm phạm. Điều tôi muốn nói là nền tảng đạo đức của quốc gia không nên bị cắt rời khỏi di sản tôn giáo đã sinh ra nó.

«Tái thống nhất giáo hội và nhà nước» theo cách tôi dùng cụm từ này không có nghĩa là đặt một giáo hội quốc doanh lên trên chính quyền. Nó có nghĩa là khôi phục truyền thống đạo đức Cơ Đốc về đúng vị trí của nó trong đời sống công cộng — nơi tự do tôn giáo bao gồm quyền thực hành, giảng dạy và sống đức tin mà không bị loại trừ khỏi các thể chế công.

Cậu bé không có giới hạn

Hãy tưởng tượng một cậu bé lớn lên mà không có bất cứ giới hạn đạo đức nào. Không ai dạy cậu điều gì đúng, điều gì sai. Cậu được tự do tuyệt đối làm bất cứ điều gì mình muốn.

Kết cục ra sao? Cậu không trở thành một con người tự do. Cậu trở thành tù nhân của chính dục vọng của mình — nô lệ cho những thôi thúc nhất thời, không có la bàn đạo đức nào để định hướng. Tự do không có khuôn khổ không phải là tự do; đó là sự buông thả dẫn tới nô lệ.

Đó chính là ẩn dụ cho những gì đang xảy ra với nước Mỹ. Khi chúng ta từ bỏ di sản đạo đức đã từng là kim chỉ nam, chúng ta không giải phóng con người — chúng ta bỏ rơi họ trong sa mạc của chủ nghĩa tương đối, nơi mọi giá trị đều ngang nhau và do đó không giá trị nào còn ý nghĩa.

Bước ngoặt của thập niên 1960

Hai phán quyết của Tối Cao Pháp Viện đã đánh dấu sự thay đổi lớn trong quan hệ giữa tôn giáo và các thể chế công: Engel v. Vitale (1962) loại bỏ kinh nguyện khỏi trường công, và Abington School District v. Schempp (1963) cấm đọc Kinh Thánh trong giờ học.

Dù động cơ ban đầu có thể là bảo vệ sự trung lập của nhà nước, hậu quả thực tế là đẩy đức tin ra khỏi quảng trường công cộng. Trường học — nơi hun đúc thế hệ tương lai — trở thành vùng cấm đối với bất cứ biểu hiện tôn giáo nào, trong khi những ý thức hệ thế tục lại được tự do truyền bá không hạn chế.

Sự mất cân bằng này không phải là trung lập. Đó là sự thiên vị có hệ thống chống lại di sản đã tạo nên nước Mỹ.

Cuộc chiến thật sự

Cuộc chiến này không chỉ đơn thuần là giữa giáo hội và nhà nước. Sâu xa hơn, đó là cuộc chiến giữa những quan niệm khác nhau về con người, về tự do, và về điều thiện.

Một bên tin rằng con người được tạo dựng với phẩm giá và mục đích, rằng tự do có ý nghĩa nhất khi được thực hành trong khuôn khổ của chân lý đạo đức. Bên kia tin rằng con người chỉ là sản phẩm của vật chất và hoàn cảnh, rằng tự do có nghĩa là thoát khỏi mọi ràng buộc — kể cả những ràng buộc của lương tâm.

Đây chính là trận chiến giữa thiện và ác trong thời đại chúng ta. Không phải thiện-ác theo nghĩa cổ tích, mà là sự đối đầu giữa một nền văn minh đặt nền trên những nguyên tắc vĩnh cửu và một nền văn minh từ chối mọi nguyên tắc.

Đã đến lúc những người yêu nước đứng lên: bảo vệ các nguyên tắc đã làm nên nước Mỹ, củng cố gia đình và nhà thờ — hai thể chế đã gìn giữ đạo đức qua bao thế hệ — và bảo vệ tự do tôn giáo không chỉ như một quyền riêng tư mà như nền tảng của đời sống công cộng lành mạnh.

Tương lai của nền cộng hòa tùy thuộc vào việc chúng ta có dám khôi phục những gì đã mất hay không.