Những lời dối trá về chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội
Hai lời dối trá lớn nhất của thời đại: rằng người giàu giàu lên nhờ bóc lột kẻ nghèo, và rằng chủ nghĩa xã hội mang lại ấm no. Kinh tế học cổ điển đã bác bỏ cả hai từ hơn một thế kỷ trước — nhưng dối trá, nói mãi, vẫn có người tin.
HOA THỊNH ĐỐN, ngày 22 tháng 10. — Có những lời dối trá sống dai hơn cả sự thật, vì chúng đánh trúng lòng ghen tị của con người. Hai lời dối trá lớn nhất của thời đại chúng ta đều do cánh tả thêu dệt: một về chủ nghĩa tư bản, một về chủ nghĩa xã hội. Đã đến lúc gọi đúng tên chúng.
«Người giàu bóc lột người nghèo»?
Lời dối trá thứ nhất nghe thật xuôi tai: của cải là chiếc bánh cố định, kẻ này giàu ắt có người nghèo đi. Nhưng của cải không phải chiếc bánh — nó là cái lò bánh. Trong một thị trường tự do, không ai trở nên giàu có bằng cách lấy đi của người khác; họ giàu lên bằng cách tạo ra giá trị mà người khác tự nguyện trả tiền. Người thợ làm ra chiếc bàn tốt hơn, người buôn bán mang hàng hóa tới nơi cần — mỗi cuộc mua bán tự nguyện đều làm cả hai bên cùng khá hơn. Kẻ bóc lột đích thực không phải là nhà tư bản, mà là kẻ có đặc quyền do chánh phủ ban phát: độc quyền, trợ cấp, giấy phép — những thứ cho phép hắn giàu lên mà chẳng cần phục vụ ai.
«Chủ nghĩa xã hội mang lại lợi ích»?
Lời dối trá thứ hai còn trắng trợn hơn. Hãy nhìn xem chủ nghĩa xã hội đã «mang lại» những gì, ở bất cứ nơi nào nó được áp dụng nghiêm túc: hàng người xếp hàng dài chờ bánh mì, cửa hàng trống rỗng, và tự do bị chôn theo. Venezuela từng là nước giàu nhất Nam Mỹ; sau hai thập niên xã hội chủ nghĩa, dân chúng phải bới rác kiếm ăn trong khi con gái của kẻ cầm quyền thành người giàu nhất nước. Bắc Hàn và Nam Hàn cùng một dân tộc, cùng một điểm xuất phát — một bên đói rách, một bên thịnh vượng. Bằng chứng đã quá đủ; chỉ kẻ cố tình mù mới không thấy.
Cái bẫy của mỹ từ
Vì sao dối trá vẫn sống? Vì nó khoác áo mỹ từ: «công bằng», «chia sẻ», «nhân đạo». Ai dám chống lại «công bằng»? Nhưng hãy lột mặt nạ ngôn từ: cái gọi là «chia sẻ» thường chỉ là cướp đoạt có giấy phép; cái gọi là «công bằng» thường chỉ là cào bằng xuống đáy. Kinh tế học cổ điển dạy một chân lý không bao giờ cũ: thịnh vượng sinh ra từ tự do, không sinh ra từ mệnh lệnh. Muốn giúp người nghèo, đừng trói tay người làm ra của cải — hãy để họ tự do làm giàu, và của cải sẽ chảy tới mọi nhà như nước chảy chỗ trũng.