Dùng kháng sinh từ thuở nhỏ làm tăng nguy cơ hội chứng ruột kích thích khi trưởng thành
Một công trình nghiên cứu của Thụy Điển (Sweden) theo dõi 2.853 người từ thời thơ ấu đến năm 24 tuổi cho thấy mối liên hệ rõ rệt: càng dùng nhiều đợt kháng sinh, nguy cơ mắc chứng ruột kích thích càng cao — riêng một nhóm thuốc, nguy cơ tăng gấp sáu lần.
BARCELONA, ngày 19 tháng 10. — Trình bày tại Tuần lễ UEG 2026 — hội nghị lớn của giới y khoa tiêu hóa Âu Châu — công trình nghiên cứu dựa trên đoàn hệ BAMSE của Thụy Điển đã phân tích hồ sơ của 2.853 người, với toàn bộ đơn thuốc kháng sinh được trích từ Sổ Đăng Kí Thuốc Quốc Gia kể từ năm 2005, khi những người tham gia mới 9 đến 11 tuổi, cho đến trước năm họ được đánh giá sức khỏe đường ruột ở tuổi 24. Cách làm này khác hẳn nhiều nghiên cứu trước đây vốn chỉ dựa vào trí nhớ hồi tưởng của người tham gia.
Kết quả cho thấy ở tuổi 24, đúng 10 phần trăm số người tham gia mắc hội chứng ruột kích thích — chứng rối loạn tiêu hóa gây đau bụng và thay đổi thói quen đại tiện, hiện ảnh hưởng hơn 60 triệu người tại Âu Châu. Trong nhóm mắc chứng này, 87,8 phần trăm đã từng dùng kháng sinh, so với 80,2 phần trăm ở nhóm không mắc. Sau khi đã hiệu chỉnh theo giới tính và hoàn cảnh kinh tế gia đình, những người từng dùng kháng sinh có nguy cơ mắc chứng ruột kích thích cao gấp 1,5 lần những người chưa từng dùng.
Càng nhiều đợt thuốc, nguy cơ càng cao
Đáng lưu ý hơn cả là mối quan hệ theo liều lượng. So với người không dùng đợt kháng sinh nào, người dùng một đến hai đợt có nguy cơ cao gấp 1,3 lần; ba đến năm đợt gấp 1,6 lần; và từ sáu đợt trở lên gấp 1,7 lần. Xét theo nhóm thuốc, tetracycline làm nguy cơ tăng gấp 1,4 lần, còn cephalosporin — nếu dùng từ ba đợt trở lên — gắn liền với nguy cơ cao gấp sáu lần, dù khoảng tin cậy của con số này còn rộng.
Các nhà nghiên cứu thận trọng không kết luận quan hệ nhân quả tuyệt đối, song bức tranh tổng thể đủ rõ để gióng lên một lời nhắc nhở quen thuộc mà ngành y vẫn thường xuyên lặp lại: kháng sinh là thuốc quý, cứu người trong những ca nhiễm trùng thực sự, nhưng không phải là thứ nên kê đơn một cách dễ dãi cho trẻ nhỏ mỗi khi các em hắt hơi sổ mũi. Cái giá của sự dễ dãi ấy, như công trình này cho thấy, có thể theo người bệnh rất lâu sau khi lớn khôn.