Lợi suất trái phiếu Pháp vượt 5 phần trăm, lần đầu trong 24 năm
Lợi suất trái phiếu chánh phủ Pháp kỳ hạn mười năm đã vượt ngưỡng 5 phần trăm trong phiên thứ Tư, lần đầu tiên kể từ năm 2002, giữa lúc nợ công phình to và đường phố Ba Lê chìm trong biểu tình.
BA LÊ, ngày 22 tháng 10. — Trong phiên giao dịch thứ Tư, lợi suất trái phiếu chánh phủ Pháp (France) kỳ hạn mười năm — loại giấy nợ quen gọi là OAT — có lúc chạm 5,023 phần trăm rồi đóng cửa ở mức 5,009 phần trăm. Đây là lần đầu tiên kể từ ngày 10 tháng Bảy năm 2002, tức hai mươi bốn năm về trước, lợi suất loại giấy nợ chuẩn này vượt ngưỡng 5 phần trăm.
Kể từ cuối tháng Hai, lợi suất đã tăng gần hai điểm phần trăm, phản ánh nỗi lo ngày càng lớn của giới đầu tư về hồ sơ nợ nần và thâm hụt của nền kinh tế lớn thứ hai Âu Châu. Chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu Pháp và trái phiếu Đức (Germany) — thước đo rủi ro được giới tài chánh theo dõi sát sao — nới rộng tới gần 160 điểm cơ bản, mức rộng nhất kể từ cuộc khủng hoảng nợ công Âu Châu năm 2011.
Gánh nợ và thâm hụt đè nặng ngân khố
Nợ công của Pháp đã lên tới 3.596 tỉ euro, tương đương 119 phần trăm tổng sản lượng quốc nội — mức cao nhất kể từ sau Đệ nhị thế chiến. Thâm hụt ngân sách năm nay có thể vượt 5,4 phần trăm và leo lên 6,5 phần trăm vào sang năm nếu không có biện pháp thắt chặt chi tiêu sâu rộng. Riêng trong năm 2027, Ba Lê (Paris) dự kiến phát hành khoảng 340 tỉ euro trái phiếu trung và dài hạn — một khối lượng khổng lồ càng trở nên đắt đỏ khi lợi suất leo thang.
Tình hình chính trị càng làm giới đầu tư e ngại. Các cuộc biểu tình của sinh viên bùng lên từ đầu tháng đã lan thành bạo loạn về vật giá và sức mua, buộc chánh phủ áp đặt giới nghiêm cục bộ tại Ba Lê, Bordeaux và Nice. Các cuộc thương lượng với công đoàn đã đổ vỡ, và một cuộc tổng đình công được ấn định vào ngày 5 tháng Mười Một. Hãng xếp hạng Moody's sẽ công bố đợt xét lại mức tín nhiệm Aa3 với triển vọng tiêu cực của Pháp vào thứ Sáu này.
Pháp trả lãi cao hơn cả Ý Đại Lợi
Trong một đảo lộn đáng chú ý, thị trường hiện đòi Pháp trả lãi cao hơn cả Ý Đại Lợi (Italy) lẫn Hy Lạp để vay cùng kỳ hạn — điều hiếm thấy đối với nền kinh tế từng được coi là trụ cột của khu vực đồng euro. Thống Đốc Ngân hàng Trung ương Âu Châu Christine Lagarde hôm 14 tháng Mười tuyên bố lối thoát của Pháp «nằm ở trong nước, trong chính sách tài khóa của chính mình», và cho biết cơ chế bảo vệ truyền dẫn TPI — lập ra năm 2022 cho đúng tình huống này — chưa từng được sử dụng.
Cổ phiếu các ngân hàng Âu Châu cũng chịu sức ép: chỉ số ngân hàng SX7P mất 2 phần trăm trong phiên. Riêng tập đoàn bán lẻ Carrefour hạ triển vọng lợi nhuận cả năm với lý do «tình hình xã hội và an ninh xuống cấp», khiến cổ phiếu rớt tới 14 phần trăm — mức giảm trong ngày mạnh nhất kể từ năm 2017.