Meta bị phạt 25 tỉ Mỹ kim vì lừa dối người dùng về chuyện riêng tư
Một thẩm phán tại tiểu bang New Mexico đã tuyên án buộc Meta nộp phạt 25 tỉ Mỹ kim sau khi bồi thẩm đoàn kết luận công ty lừa dối người tiêu dùng về riêng tư dữ liệu — một trong những án phạt lớn nhất lịch sử Hoa Kỳ.
SANTA FE, ngày 22 tháng 10. — Thẩm phán Francis Mathew tại Santa Fe, thủ phủ tiểu bang New Mexico, hôm thứ Tư đã tuyên án buộc Meta Platforms nộp phạt 25 tỉ Mỹ kim cho tiểu bang, sau khi bồi thẩm đoàn hồi tháng Chín kết luận công ty đã vi phạm đạo luật chống gian lận thương mại của tiểu bang hơn 43 triệu lần. Đây là một trong những án phạt tài chánh lớn nhất từng giáng xuống một đại công ty trong lịch sử Hoa Kỳ (United States).
Vụ kiện do Tổng Chưởng Lý New Mexico là Raúl Torrez khởi xướng từ năm 2021, bắt nguồn từ vụ tai tiếng Cambridge Analytica năm 2018: công ty tư vấn chính trị Anh Quốc (United Kingdom) này đã thu thập dữ liệu của ước chừng 87 triệu người dùng Facebook qua một ứng dụng của bên thứ ba mà không được sự đồng ý, rồi dùng để vẽ chân dung cử tri phục vụ chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016.
«Trọng tâm của mô hình kinh doanh»
«Hành vi sai trái của Facebook — kéo dài nhiều năm và được loan truyền một cách có hệ thống ra công chúng — đã chạm tới trọng tâm của các hoạt động kinh doanh cốt lõi của Facebook,» Thẩm phán Mathew viết trong phán quyết dài 20 trang. Ông mô tả các tuyên bố sai lệch của công ty là «cố ý, có hệ thống và lặp đi lặp lại trong hơn một thập niên», đồng thời chê cuộc điều tra nội bộ mà Facebook hứa hẹn sau vụ tai tiếng là «cố tình làm cho có lệ».
Theo luật tiểu bang, mỗi vi phạm cố ý có thể bị phạt tới 5.000 Mỹ kim; nhân với hơn 43 triệu lượt vi phạm mà bồi thẩm đoàn đã đếm, mức phạt tối đa về lý thuyết lên tới hơn 219 tỉ Mỹ kim. Phía tiểu bang đề nghị từ 35 tới 40 tỉ, trong khi Meta xin giới hạn ở mức 3,45 tỉ. Thẩm phán giữ nguyên mức phạt tối đa cho từng vi phạm nhưng dùng quyền tài phán hạ tổng số xuống còn 25 tỉ; theo hiến pháp New Mexico, tiền phạt sẽ đổ vào ngân sách giáo dục công.
Meta cho biết sẽ kháng cáo. «Phán quyết này khiến việc kinh doanh tại tiểu bang New Mexico gần như bất khả thi,» ông C.J. Mahoney, Tổng Giám Đốc Pháp Lý của Meta, nói trong một thông cáo. «Về cốt lõi, vụ kiện này tìm cách đánh thuế lên tự do ngôn luận để áp đặt những luật lệ mới về chuyện người ta được nói gì trên mạng. Chúng tôi tin chắc sẽ thắng khi phúc thẩm.»
Đây là thất bại pháp lý mới nhất của Meta trong năm nay. Trước đó công ty từng nộp phạt 5 tỉ Mỹ kim cho Ủy ban Thương mại Liên bang năm 2019 cũng vì vụ Cambridge Analytica; riêng New Mexico đã từ chối tham gia dàn xếp chung với các tiểu bang còn lại, mở đường cho phiên tòa vừa qua.