Eo biển Hormuz: tuần tấn công kỷ lục, dầu vọt lên trên 109 Mỹ kim một thùng
Tuần qua ghi nhận 12 vụ tấn công tàu thuyền quanh eo biển Hormuz — kỷ lục mới — khiến lượng dầu xuất qua đây sụt từ 17 xuống 11 triệu thùng mỗi ngày và đẩy giá dầu Brent lên trên 109 Mỹ kim một thùng. Cước vận chuyển dầu sang Á Châu chạm kỷ lục, gấp năm lần trước chiến tranh.
LUÂN ĐÔN, ngày 20 tháng 10. — Các vụ tấn công của Ba Tư (Iran) nhắm vào tàu thuyền quanh eo biển Hormuz đã lên tới con số kỷ lục 12 vụ trong tuần qua, theo cơ quan Thương Mại Hàng Hải Vương Quốc Anh (UKMTO) — và con số thực tế có thể còn cao hơn, bởi «phần lớn tàu bị đánh đã từ chối báo cáo», khiến cơ quan này thú nhận không còn đếm xuể. Dịch vụ tình báo hàng hải Lloyd's List thì ghi nhận 26 vụ kể từ đầu tháng Mười, một kỷ lục của cả tháng chưa hết nửa chặng.
Eo biển Hormuz là động mạch chở khoảng một phần năm lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Lượng dầu xuất qua đây đã sụt từ đỉnh 17 triệu thùng một ngày hồi đầu tháng Mười xuống còn khoảng 11 triệu thùng trong những ngày gần đây, theo số liệu của hãng Kpler. Giá dầu Brent vọt lên trên 109 Mỹ kim một thùng hôm Thứ Sáu — cao nhất trong năm tháng — giữa lúc giới đầu tư lo ngại cuộc chiến với Ba Tư bùng lại, nhất là sau khi Tổng Thống Donald Trump dọa Hoa Kỳ (United States) có thể tái oanh kích các cơ sở nguyên tử của Ba Tư.
Cái giá của «tình trạng bình thường mới» ấy đang đè nặng lên các nhà máy lọc dầu Á Châu, khách hàng mua phần lớn dầu Trung Đông. Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế cho biết cước vận chuyển dầu thô từ Vịnh sang Á Châu bằng tàu siêu trọng đã chạm mức kỷ lục khoảng 36 Mỹ kim một thùng hồi đầu tháng Mười — gấp năm lần trước chiến tranh — trong khi chi phí bảo hiểm tàu dầu tăng vọt, bóp nghẹt biên lợi nhuận của giới lọc dầu.
Trên bàn cờ ngoại giao, Ngoại Trưởng Ba Tư Abbas Araqchi hôm Chủ Nhật cho biết đề nghị của Tehran về việc mở lại eo biển «trong vài ngày» vẫn còn trên bàn, với điều kiện Hoa Thịnh Đốn (Washington) dỡ bỏ phong tỏa các hải cảng Ba Tư, dỡ cấm vận dầu xuất cảng của Ba Tư và chấm dứt thù địch trên mọi mặt trận. Hai bên vẫn cách nhau một bước dài về trình tự: Hoa Kỳ muốn chương trình nguyên tử của Ba Tư được đặt lên bàn ngay từ đầu, trong khi Tehran đòi bàn chuyện mở eo biển và lập lại an ninh hàng hải trước đã. Theo Trung Tâm Soufan ở Nữu Ước (New York), triển vọng dàn xếp ngoại giao Hoa Kỳ–Ba Tư đã mờ dần, nhường chỗ cho những lời đe dọa và chuẩn bị leo thang; «các nhà lãnh đạo trong vùng dường như tin chắc chiến sự toàn diện sẽ tái diễn».
Đáng chú ý, cuộc bầu cử nghị viện Do Thái chỉ còn tám ngày nữa, tiếp sau là cuộc bầu cử giữa kỳ của Hoa Kỳ một tuần sau đó — những thời khắc tế nhị mà thị trường dầu đang theo dõi từng hơi thở.