IMF nâng nhẹ dự báo tăng trưởng toàn cầu, cảnh báo «cơn say» nợ và trí tuệ nhân tạo
Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế nâng nhẹ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm nay lên 3,1 phần trăm nhờ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo, đồng thời cảnh báo nếu cơn sốt này hạ nhiệt hoặc giá dầu leo cao hơn, nền kinh tế thế giới sẽ trả giá đắt.
BĂNG CỐC, ngày 13 tháng 10. — Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới công bố hôm Thứ Ba tại Băng Cốc (Bangkok) dự kiến kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3,1 phần trăm trong năm 2026, nhích nhẹ so với mức 3,0 phần trăm đưa ra hồi tháng Bẩy, nhưng vẫn kém xa mức 3,5 phần trăm của năm ngoái. Năm 2027, tăng trưởng được dự báo hồi phục lên 3,4 phần trăm. Cú nhích lên ấy, theo Quỹ, đến từ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo vẫn đang chống đỡ cho nền kinh tế trước cơn sốc giá dầu vì chiến tranh ở Trung Đông.
Phía sau bức tranh tương đối sáng sủa là một loạt cảnh báo mà Quỹ không giấu giếm. Trường hợp xấu nhất: nếu giới đầu tư thất vọng về năng suất mà trí tuệ nhân tạo mang lại và cơn sốt đầu tư hạ nhiệt đột ngột, giá tài sản có thể sụp đổ, kéo GDP toàn cầu giảm 1,1 phần trăm đến năm 2028 — trong đó kinh tế Hoa Kỳ (United States) mất tới 1,8 phần trăm. Bà Silvana Tenreyro, Giám Đốc Nghiên Cứu của Quỹ, mô tả viễn cảnh là «cực kỳ không đồng đều»: 32 quốc gia chiếm tới 95 phần trăm tăng trưởng toàn cầu, so với 54 nước hồi tháng Tư. «Nền kinh tế toàn cầu đã tỏ ra kiên cường, nhưng sức kiên cường ấy đang chạm tới giới hạn», bà nói. «Chúng ta phải chuyển từ chỗ cầm cự sang tái thiết».
Dầu hỏa và nợ nần: hai đám mây đen khác
Dự báo của Quỹ dựa trên giả định giá dầu năm nay tăng gần 41 phần trăm, bình quân 96 Mỹ kim một thùng, và lạm phát toàn cầu ở mức 4,7 phần trăm rồi hạ về 4,1 phần trăm sang năm. Quỹ cũng giả định các chuyến hàng dầu khí qua eo biển Hormuz sẽ nối lại vào tháng Ba và vận tải đường biển trở về trạng thái trước chiến tranh vào tháng 10 năm 2027. Nếu chiến tranh kéo dài và giá dầu vượt 130 Mỹ kim một thùng suốt Quý I năm 2027, tăng trưởng năm tới sẽ mất nửa điểm phần trăm.
Về nợ, báo cáo riêng về ổn định tài chánh của Quỹ kêu gọi giới hoạch định đừng «tự mãn» trước rủi ro giá cổ phần và đầu tư trí tuệ nhân tạo quay đầu. Ông Jason Wu, Phó Giám Đốc bộ phận phân tích thị trường toàn cầu, nói thẳng: «Nếu có thắc mắc về khả năng kiếm tiền từ trí tuệ nhân tạo, các khoản đầu tư cổ phần sẽ mất giá, món nợ có thể khó trả, và những cam kết doanh thu tương lai có thể không thành hiện thực». Hoa Kỳ được dự báo tăng đều 2,3 phần trăm trong cả hai năm 2026 và 2027; nhóm các nền kinh tế tiền tiến tăng 2,1 phần trăm năm nay rồi chậm lại còn 1,9 phần trăm sang năm.