Hoa Kỳ tố Gia Nã Đại mưu toan can thiệp bầu cử giữa kỳ
Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ tại Ottawa công bố tài liệu «Giám sát hoạt động của Gia Nã Đại trong chánh trị Hoa Kỳ», tố các bộ trưởng và tỉnh trưởng Gia Nã Đại công khai bàn cách gây sức ép chánh trị lên Hoa Thịnh Đốn trước ngày bầu cử giữa kỳ ba tháng mười một. Thủ Tướng Mark Carney bác bỏ mọi cáo buộc.
OTTAWA, ngày 22 tháng 10. — Hoa Kỳ (United States) hôm thứ Tư đã chính thức cáo buộc Gia Nã Đại (Canada) tìm cách gây ảnh hưởng lên chánh trị Hoa Kỳ trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ ngày ba tháng mười một, qua một tài liệu do Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ tại Ottawa công bố với tựa đề «Giám sát hoạt động của Gia Nã Đại trong chánh trị Hoa Kỳ».
Theo tài liệu này, chánh phủ Gia Nã Đại «gạt bỏ mọi lo ngại về khả năng can thiệp vào các cuộc bầu cử Hoa Kỳ, trong khi các bộ trưởng và tỉnh trưởng công khai mô tả những kế hoạch gây ảnh hưởng lên chánh trị Hoa Kỳ». Tài liệu liệt kê các cuộc gặp của Bộ Trưởng Công Thương Mélanie Joly với các viên chức Đảng Dân Chủ tại Boston và Chi Gia Kha (Chicago) hồi tháng chín; khi được hỏi về viễn cảnh thuế quan nếu phe Dân Chủ thắng cử, bà Joly được dẫn lời đáp: «Đó chính là lý do tôi gặp gỡ bao nhiêu thống đốc và các ứng viên tổng thống tiềm năng».
Tài liệu cũng dẫn lời bà Joly thừa nhận Gia Nã Đại «nhắm tới các mặt hàng đánh vào những tiểu bang Hoa Kỳ... khôn khéo và có chiến lược gây sức ép chánh trị», cùng việc Thủ Hiến Ontario Doug Ford thúc ép chánh phủ liên bang đánh thuế quan trả đũa hàng nhập cảng từ «những tiểu bang có ý nghĩa chánh trị đối với căn cứ hậu thuẫn của chánh phủ hiện tại». Ngoài ra còn có chiến dịch quảng cáo chống thuế quan tốn kém hàng chục triệu của Ontario và tin một dân biểu Gia Nã Đại đã đi vận động cho một ứng viên Dân Chủ Hoa Kỳ.
Thủ Tướng Mark Carney và Thủ Hiến Ford hôm thứ Tư đã bác bỏ mọi cáo buộc. Ông Carney nhắc lại chính Hoa Kỳ là bên khởi xướng các hành động thương mại chống Gia Nã Đại: «Mọi hành động của chúng tôi đều vì quyền lợi của công nhân và các gia đình Gia Nã Đại». Ông Ford nói ông «hoàn toàn không có ý định» can thiệp bầu cử Hoa Kỳ.
Chiến tranh thương mại chưa hạ nhiệt
Cùng ngày, ông Carney công bố gói cứu trợ chín tỉ Mỹ kim nhằm bảo vệ trung tâm kỹ nghệ chế tạo của Gia Nã Đại. Đàm phán thương mại song phương đã sụp đổ hồi tháng tám; Tổng Thống Donald Trump sau đó áp thuế quan năm mươi phần trăm lên khoảng hai mươi tỉ Mỹ kim hàng hóa Gia Nã Đại, buộc Ottawa phải trả đũa.
Ông Carney cho rằng thuế quan Hoa Kỳ đã «phá vỡ một thỏa thuận thương mại tồn tại hàng thập niên» và làm tăng chi phí cho các gia đình Hoa Kỳ. Ông tiết lộ đã điện đàm «khá lâu» với ông Trump về thương mại, Ba Tư (Iran) và Trung Đông, nhưng chưa có dấu hiệu đột phá; ông thừa nhận mối bang giao song phương đã thay đổi vĩnh viễn: «Cách tiếp cận của họ đã đổi khác. Chúng ta cũng phải đổi khác».