Do Thái tổng tuyển cử ngày hai mươi bảy: lá phiếu Ả Rập giữ cán cân
Cử tri Do Thái sẽ đi bỏ phiếu tổng tuyển cử vào thứ Ba tuần sau trong cuộc đua được xem là sít sao nhất nhiều năm qua: liên minh của Thủ Tướng Benjamin Netanyahu đối đầu phe đối lập do cựu Tổng Tham Mưu Trưởng Gadi Eisenkot dẫn đầu. Không phe nào đủ sáu mươi mốt ghế, và khối cử tri Ả Rập có thể định đoạt ngôi vị thủ tướng.
GIÊRUSALEM, ngày 22 tháng 10. — Tại Nazareth, thành phố có đa số dân Ả Rập lớn nhất Do Thái, sinh viên đang đứng phát tờ rơi bên lề đường vào giờ cao điểm, kêu gọi người lái xe đi bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử ngày hai mươi bảy tháng mười. Người Ả Rập chiếm khoảng một phần năm dân số — nhiều người tự nhận là «công dân Palestine của Do Thái» — và lần này đang dồn sức lật đổ liên minh cầm quyền cực hữu nhất trong lịch sử đất nước.
Hai cuộc thăm dò công bố tối thứ Tư đều đặt đảng Yashar của ông Gadi Eisenkot lên đầu: N12 cho Yashar hai mươi ba ghế, Channel 13 cho hai mươi ghế; đảng Likud của Thủ Tướng Benjamin Netanyahu đứng thứ nhì với mười chín ghế trong cả hai cuộc thăm dò. Khối đối lập được dự báo năm mươi lăm ghế so với năm mươi mốt ghế của khối Netanyahu (theo N12) — không phe nào chạm ngưỡng sáu mươi mốt trên tổng số một trăm hai mươi ghế của Quốc hội (Knesset) để tự mình thành lập chánh phủ.
Các đảng Ả Rập thành «phiếu vàng»
Các đảng Ả Rập được dự báo giành từ mười ba đến mười lăm ghế — con số có thể quyết định cán cân quyền lực. Danh Sách Ả Rập Thống Nhất muốn tham gia liên minh cầm quyền để giải quyết nạn bạo lực băng đảng — năm ngoái số vụ sát nhân trong cộng đồng Ả Rập lên tới mức kỷ lục; trong khi Danh Sách Chung nhắm vai trò «lưới an toàn» cho phe đối lập, đổi hậu thuẫn lấy quyền bình đẳng và chấm dứt chiếm đóng quân sự. Trớ trêu thay, nhiều đối thủ của ông Netanyahu lại tuyên bố loại trừ mọi hợp tác với các đảng Ả Rập.
Cuộc bầu cử diễn ra giữa lúc căng thẳng khu vực chưa hạ nhiệt — từ Ba Tư (Iran), Gaza đến Liban và Bờ Tây. Ông Netanyahu cảnh báo một chánh phủ do các đối thủ lãnh đạo sẽ phải lệ thuộc vào các đảng Ả Rập; trong cuộc phỏng vấn cuối tuần qua, ông bày tỏ lo ngại về khả năng thất cử nhưng khẳng định sẽ không rút khỏi chánh trường. Tổng Thống Trump đã công khai ủng hộ ông Netanyahu tái đắc cử.
Theo phân tích của Reuters, dù ai thắng cử, học thuyết an ninh của Do Thái — đối đầu Ba Tư, duy trì hiện diện quân sự ngoài biên giới và dùng vũ lực để răn đe — khó thay đổi căn bản, sau khi các cuộc chiến bùng lên từ vụ Hamas tấn công miền nam Do Thái năm 2023 đã củng cố đường lối cứng rắn này.