Tòa Tối cao Hoa Kỳ xem xét hai vụ di trú gây tranh cãi
Tòa Án Tối Cao Hoa Kỳ hôm Thứ Hai yêu cầu chánh quyền Trump cho ý kiến về đạo luật bắt giữ di dân của tiểu bang Iowa, đồng thời nhận đơn của nhà hoạt động Palestine Mahmoud Khalil xin lật ngược phán quyết mở đường cho việc trục xuất ông.
HOA THỊNH ĐỐN, ngày 21 tháng 10. — Tòa Án Tối Cao Hoa Kỳ hôm Thứ Hai đã yêu cầu chánh quyền Trump cho ý kiến về việc có nên thụ lý vụ kiện chống lại luật bắt giữ di dân của tiểu bang Iowa hay không, đồng thời nhận đơn của nhà hoạt động Palestine Mahmoud Khalil xin lật ngược phán quyết mở đường cho việc bắt giam và trục xuất ông.
Vụ thứ nhất, mang tên Bird kiện Iowa Migrant Movement for Justice, nhắm vào đạo luật của Iowa cho phép truy tố những người từng bị trục xuất hoặc bị từ chối nhập cảnh mà quay lại tiểu bang. Năm 2024, một thẩm phán liên bang đã chặn thi hành luật này, cho rằng nó xâm phạm thẩm quyền di trú của liên bang và vi hiến vì trừng phạt người ta chỉ vì đã vào Hoa Kỳ; Tòa Phúc thẩm khu vực 8 giữ nguyên lệnh chặn hồi tháng Giêng. Nay Tòa Tối cao đồng ý xét xử, sau khi Tòa án Tối cao Iowa hồi tháng Sáu phán rằng đạo luật không vi hiến. Đạo luật Texas năm 2023 có nội dung tương tự vẫn bị tòa liên bang chặn và Tòa Tối cao chưa xét tới.
Cùng ngày, ông Mahmoud Khalil — cựu sinh viên Đại học Columbia và là thường trú nhân hợp pháp — đã nộp đơn xin Tòa Tối cao lật ngược phán quyết 2-1 của Tòa Phúc thẩm khu vực 3 hồi tháng Giêng, vốn cho rằng luật di trú liên bang cấm thẩm phán cấp dưới ra lệnh trả tự do cho ông khi thủ tục trục xuất chưa hoàn tất. Ông Khalil bị đặc vụ di trú bắt ngày 8 tháng 3 năm 2025 tại Nữu Ước và bị giam 104 ngày, cho đến khi Thẩm phán liên bang Michael Farbiarz ra lệnh trả tự do hôm 20 tháng 6 năm 2025. Ngoại Trưởng Marco Rubio đã viện dẫn một điều khoản hiếm khi dùng về chánh sách đối ngoại để biện minh cho việc trục xuất ông vì các hoạt động biểu tình ủng hộ Palestine; thẩm phán di trú ra lệnh trục xuất ông về Syria hoặc Algeria, và Hội đồng Kháng cáo Di trú đã bác đơn kháng cáo hồi tháng Tư.
Tòa bảo thủ nhiều lần đứng về phía Trump
Các vụ kiện diễn ra giữa lúc chánh quyền Trump đẩy mạnh trục xuất: Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) được ghi nhận đã bắt giữ hơn 5.000 di dân tại Chicago trong chiến dịch «Midway Blitz», trong khi chỉ riêng tháng Chín đã có 27.000 người bị bắt trên toàn quốc — gấp đôi cùng kỳ năm trước.